لجستیک؛ زنجیره نجات یا حلقه فلزی گسسته؟
علی عبدالعلیزاده نماینده ویژه رئیسجمهور در هماهنگی اجرای سیاستهای کلی توسعه دریامحور صبح امروز در همایش لجستیک اظهار کرد: لجستیک غریبه زنجیره اقتصاد تامین کشور است غریبه به این معنا که نامش در همه جا هست اما مفهوم آن را کمتر کسی متوجه میشود از جمله در دولت؛ تنها جایی که در دولت به لجستیک اهمیت داده شد وزارت راه و شهرسازی بود که به معاونت حملونقل، کلمه لجستیک هم اضافه شد اما در هیچ جای دیگری از دولت لجستیک دیده نمیشود.
به گزارش ترابران آنلاین به نقل از ایرنا، عبدالعلیزاده با تاکید بر استفاده از تجارب جهانی در بخش لجستیک بیان کرد: حملونقل همیشه مهم بوده و هست اما آنچه تولیدکننده را نجات میدهد، تغییر نگاه از دیدگاه سنتی به روشهای جدید تأمین مواد اولیه و ارسال به محل تولیدات است.
وی افزود: لجستیک به معنی اتصال همه زنجیرههای تولید و تامین و فروش به یکدیگر است که نشان میدهد لجستیک یکی از ارکان اصلی رشد اقتصادی است متأسفانه چنین لجستیک قوی در ایران نداریم و حتی در قوانین و مقررات تعریف دقیقی از لجستیک و داشتن فرآیند زنجیره تولید و تامین و مصرف تدوین نشده است دولت باید لجستیک را به رسمیت شناخته و روشهای تقویت آن را در مصوبات خود تنظیم، تدوین و ابلاغ کند.
عبدالعلیزاده یادآور شد: با شرایطی که در بنادر جنوب برای ما ایجاد شده، مرزهای افغانستان هم برای ما مهم شده است اگر دولتها اهمیت لجستیک را میدانستند، روابط خود با همسایگان را تقویت میکردند؛ چون وقتی در بنادر مشکلی ایجاد شود، مجبوریم به مرزهای زمینی روی بیاوریم؛ عدم تعادل در روابط خارجی با همسایگان مکن است اجازه ندهد تا لجستیک قوی داشته باشیم، امکان ندارد کشوری در دنیا پیدا کنید که خودش همه نیازهایش را تامین کند آمریکا از نظر اقتصاد و تکنولوژی در دنیا، رتبه نخست است اما به واردات هم وابسته است.
مشاور رییسجمهور یادآور شد: من ۳ سال در اواخر دهه ۶۰ ناظر خرید کالاهای اساسی بودم در آن زمان کالاها از بورس کالا خریداری نمیشد و باید با مذاکره خرید میکردیم؛ در خرداد و مهر که گندم استرالیا و کانادا به بازار میآمد قیمت کاهش مییافت بر همین منوال گفتم که در مهرماه از کانادا با قیمت پایین گندم خریداری کنیم؛ کاناداییها بدون بازگشایی السی محموله را تخلیه کردند و گفتند اعتبار شما برای ما بسیار بالاست و میدانیم که پول ما نمیسوزد. این تأثیر سیاست درست ارزی دولت در آن زمان بود که برای کشور اعتبار ایجاد کرد. اگر سیاست خارجی دولتی درست باشد این اطمینان در زنجیره لجستیک خود را نشان میدهد.
در ادامه این نشست نیز پیام باقری نایب رئیس اتاق بازرگانی ایران در همایش لجستیک اظهار کرد: بحث لجستیک در دنیا دیگر یک امر وابسته یا یک خدمت جانبی نیست بلکه زیرساختی برای تقویت استمرار تولید است تولید پایدار متضمن اشتغال، معیشت و رشد اقتصادی است لذا لجستیک زیرساختی برای تقویت تولید و تجارت است چه در داخل کشور و چه فراتر از مرزها؛ این موضوع جایگاه اقتصادی لجستیک را نشان میدهد.
وی افزود: اگر کالایی در مبدئی با قیمت مناسب و رقابتی و با کیفیت بالا تولید شود و مشتری هم در منطقه دیگری برای آن ابراز تمایل کرده باشد ولی تولیدکننده امکان ارسال نداشته باشد، عملا این سرمایهگذاری بلاوجه است یا بالعکس اگر تولیدکننده نتواند مواد اولیه را تامین و حمل کند، در ادامه تولید ناتوان خواهد بود. لجستیک توانمند یعنی اقتصاد پویا و توانمند که آثار برجستهای برای اقتصاد و جامعه دارد.
باقری ادامه داد: تابآوری لجستیک زمانی معنا مییابد که در شرایطی که با بحران و اختلال در اقتصاد مواجه شویم، تجارت استمرار ادامه یابد که در اینجا نقش لجسبک تعیینکننده است تجارب اخیر نشان داد هیچ بندر و مسیر و کریدوری را نمیتوان برای همیشه قابل اتکا دانست بنابراین برای تداوم تجارت باید از قبل به مسیرهای جایگزین فکر کنیم یکی از اصول مهم تابآوری لجستیک تنوعبخشی به حمل ترکیبی و کریدورها و حتی مقاصد تجاری و بازارهای هدف است در چنین شرایطی است که با طراحی و آزمایش و اقتصادی کردن مسیرهای جایگزین، قبل از اینکه با اختلال مواجه شویم میتوانیم از تابآوری لجستیک مطمئن شویم.
وی خاطرنشان کرد: لجستیک به یک دستگاه محدود نیست و همه ذینفعان باید در آن دخیل باشند مهمترین نکته، تکیه به ظرفیتهای بخش خصوصی به عنوان میداندار لجستیک با استفاده از ناوگان در اختیار خود است و اولین بخش اقتصادی که از اختلالات اثر میپذیرد، بخش خصوصی است.
نایب رئیس اتاق بازرگانی ایران گفت: در تصمیمگیریها برای لجستیک باید نقش بخش خصوصی برجسته شود چون درک درستی از اقتصاد حملونقل دارد؛ داشتن شبکه منسجم لجستیک به معنی رقابت میان کریدورها و مسیرها نیست بلکه مودهای مختلف حملونقل اعم از دریایی، زمینی و ریلی مکمل همدیگر هستند، «زمان» یکی از رقابتیترین خدمات لجستیک است. اگر صاحب کالا بداند داراییاش در کدام مسیر است و تا چه زمانی به مقصد میرسد بسیار اهمیت دارد که لازمه آن، هوشمندسازی شبکه لجستیک و ثبات مقررات است. شاید بنگاه فعال در حوزه لجستیک شاید بتواند با افزایش هزینهها کنار بیاید اما تصمیمات خلقالساعه قدرت تصمیمگیری را از بنگاههای اقتصادی میگیرد؛ ثبات مقررات، پیشبینیپذیری لجستیک را تقویت میکند.
وی گفت: در جنگهای اخیر تصمیمات به قدری چابک گرفته میشد که کالاهای رسوب شده در گمرکات بعضاً با یک تماس تلفنی از گمرک ترخیص میشدند بنابراین امکان اخذ تصمیمات چابک برای تقویت لجستیک هست، همچنین باید بخش خصوصی توانمند در اتخاذ تصمیمات مشارکت داشته باشد نه اینکه بخشهای دولتی برای این بخش تصمیمگیری کنند. ضمن اینکه نیاز به تقویت زیرساختهای لجستیک داریم؛ در مرزهای شرقی کشور که به لحاظ زیرساختی ضعف بیشتری احساس میشود، نیاز به تشویق سرمایهگذار برای تقویت زیرساختها داریم.
