خورگوس؛ تقویت روابط تجاری ایران و چین
در گزارش ترابران آنلاین به نقل از معاونت مطالعات اقتصادی و آیندهپژوهی اتاق تهران، تحت عنوان «بررسی ظرفیتهای بندر خورگوس به منظور تقویت روابط تجاری ایران و چین» که با رویکرد شناسایی گرههای زنجیره تجارت منتشر شده، از خورگوس بهعنوان یک مرکز لجستیکی پیشرفته و نقطه اتصال شبکه حملونقل چین، قزاقستان، آسیای مرکزی و اروپا یاد شده است. براساس آنچه در این گزارش آمده است، ایران برای تجارت با چین، میتواند از پتانسیل بندر خورگوس استفاده کند.
مفهوم اتصالنگاری، مبنای تحلیل در این گزارش قرار گرفته و توضیح داده شده است که اقتصاد مدرن بر شبکهای از پیوندهای فیزیکی و غیرفیزیکی استوار است. این گزارش با تکیه بر نظریه «پاراگ خانا» مبنی بر جایگزینی نقشه سیاسی جهان با نقشهای مبتنی بر شبکههای اتصال و گرههای قدرت (نودها)، به تحلیل ظرفیتهای تجاری ایران و چین از طریق بندر خشک خورگوس میپردازد. در این دیدگاه، جهان از طریق زنجیرههای تامین، زیرساختهای فیزیکی مانند راهآهن و بنادر، و جریانهای غیرفیزیکی اطلاعات و سرمایه بازتعریف میشود و نقاط اتصال نقش تعیینکنندهای در قدرت اقتصادی ایفا میکنند.
براساس این پژوهش بندر خورگوس یک گره حیاتی در قلب اوراسیا معرفی شده و میتواند با بهرهگیری از مولفههایی مانند سرعت، کارآمدی و پایداری پیوندهای فرامرزی به مسیر جایگزینی در شبکه ترانزیتی ایران تبدیل شود. در واقع، طبق چارچوب مطرحشده در گزارش «بررسی ظرفیتهای بندر خورگوس به منظور تقویت روابط تجاری ایران و چین» این بندر، نقشی فراتر از یک گذرگاه مرزی ریلی را ایفا کرده و میتواند در صورت پیوند مناسب با زیرساختهای ایران، به ارتقای موقعیت تجاری کشور در مسیرهای شرقی و غربی کمک کند.
بخش دیگری از این گزارش، به تفاهمنامه همکاری اتاق تهران و اتاق بازرگانی بینالمللی خورگوس پرداخته و تشریح میکند که در جریان سفر هیئت اتاق تهران به آلماتی و منطقه ویژه اقتصادی خورگوس، تفاهمنامهای در ۲۷ شهریور ۱۴۰۴ به امضا رسیدهاست؛ این توافق در چارچوب ابتکار کمربند و جاده و با هدف تسهیل ترانزیت کالا، تقویت نقش ایران در شبکه اتصال اوراسیا و استفاده از پتانسیل بنادر شمالی، بهویژه امیرآباد برای دسترسی به بازارهای خاورمیانه تنظیم شده است. این تفاهمنامه با تمرکز بر همکاریهای مشترک در بخشهای زیرساختی، لجستیکی و مالی تهیه شده و طرفین در زمینه توسعه تعاملات تجاری و افزایش تابآوری اقتصادی از طریق این مسیر تلاش میکنند.
معاونت مطالعات اقتصادی و آیندهپژوهی اتاق تهران در این گزارش با ارائه پیشنهاداتی راهبردی بر توسعه ناوگان رورو، ایجاد هابهای لجستیکی هوشمند، تقویت زیرساختهای بنادر شمالی، اصلاح سازوکارهای گمرکی، استفاده از سامانههای الکترونیکی یکپارچه، تشکیل کارگروههای فنی مشترک با کشورهایی که در مسیر تجارت ایران و چین قرار دارند و ایجاد سازوکارهای تسویه با ارزهای ملی مانند ریال و یوآن تاکید کرده است.
