اتصال مرند-چشمهثریا؛ کلید کریدور شرق-غرب
کریدور ریلی شرق-غرب بهعنوان یکی از مسیرهای اصلی ترانزیتی بین چین و اروپا، از اهمیت استراتژیک بالایی برخوردار است. این کریدور نه تنها بهعنوان یک راهحل سریع و اقتصادی برای جابهجایی کالاها شناخته میشود، بلکه ایران را نیز در موقعیتی منحصر بهفرد قرار میدهد تا بهعنوان یک هاب ترانزیتی میان آسیای شرقی و اروپا عمل کند. با این حال، تکمیل زیرساختهای این کریدور در ایران همچنان با چالشهایی روبهرو است که یکی از مهمترین آنها، اتصال ریلی مرند به چشمهثریا است. این پروژه بهعنوان حلقه مفقوده در توسعه کریدور ریلی شرق-غرب شناخته میشود و تحقق آن میتواند نقش کلیدی ایران را در تجارت بینالمللی تقویت کرده و سهم کشور از این مسیر استراتژیک را بهطور چشمگیری افزایش دهد.
اهمیت کریدور شرق-غرب برای ایران
به گزارش ترابران آنلاین به نقل از ایرنا، کریدور ریلی شرق-غرب از چین به اروپا و برعکس، مسیر انتقال کالا را از طریق راهآهن کاهش میدهد و نسبت به حمل دریایی، زمان سفر را بهطور قابل توجهی کاهش میدهد. در این مسیر، ایران در کانون قرار دارد و بهعنوان چهارراه کریدورهای مهم منطقهای شناخته میشود. با این حال، در حال حاضر تنها بخش محدودی از بار از طریق ایران حمل میشود. در آذرماه امسال، جمهوری اسلامی ایران به همراه کشورهای چین، ازبکستان، ترکیه، ترکمنستان و قزاقستان، توافقنامهای ششجانبه برای فعالسازی شاخه جنوبی کریدور شرق-غرب امضا کردند. بر اساس این توافق، این کریدور بهصورت ریلی و با تعرفههای یکسان و کاهش زمان سیر قطارها فعال خواهد شد. هدف این پروژه، افزایش حجم ترانزیت کالا از چین به اتحادیه اروپا از طریق ایران است.
حلقه مفقوده: اتصال مرند به چشمهثریا
یکی از موانع اصلی در بهرهبرداری کامل از این کریدور برای ایران، عدم وجود اتصال ریلی بین مرند و چشمهثریا است. این مسیر ۲۴۰ کیلومتری، بهعنوان حلقه مفقوده کریدور ریلی شرق-غرب شناخته میشود و تکمیل آن برای افزایش سهم ایران از ترانزیت ریلی کالا ضروری است. بهگفته شهریار نقیزاده، مدیرکل بازرگانی خارجی راهآهن جمهوری اسلامی ایران، ظرفیت فعلی مرز رازی برای تبادل کالا تنها ۸۰۰ هزار تن در سال است. این در حالی است که حجم ترانزیت کالا در کریدور شرق-غرب بیش از ۶۰ میلیون تن در سال است و ایران باید برای افزایش سهم خود در این ترانزیت، اتصال مرند به چشمهثریا را تکمیل کند.
نقیزاده تاکید کرد که برای تکمیل این مسیر، نیاز به اقدامات فنی سریع، عقد قراردادهای مناسب و سرمایهگذاری بخش خصوصی است. همچنین، دولت و بخش خصوصی باید بهصورت مشترک برای تسریع در اجرای پروژه کار کنند. پروژه اتصال مرند به چشمهثریا برای ایران اهمیت ویژهای دارد، چرا که تکمیل این بخش از کریدور، باعث خواهد شد که بخش جنوبی کریدور شرق-غرب بهطور کامل بهصورت ریلی درآید و ایران بتواند در ترانزیت کالا از چین به اروپا و برعکس، نقش پررنگتری ایفا کند. در سوی دیگر، ترکیه نیز اقدامات مشابهی را آغاز کرده است. پروژه ایجاد زیرساختهای ریلی از «قارس» به «دیلوجو» به طول حدود ۲۵۰ کیلومتر در حال انجام است. این مسیر بهطور مستقیم به چشمهثریا متصل خواهد شد و بهاینترتیب، دو شبکه ریلی ایران و ترکیه به هم وصل خواهند شد.
پیشبینی زمان اجرای پروژه
نقیزاده پیشبینی کرد که پروژه اتصال مرند به چشمهثریا طی حداکثر سه سال آینده به پایان برسد. در این مدت، اقدامات لازم برای ابلاغ پروژه، تعیین سرمایهگذاران، تملک اراضی و آغاز مراحل اجرایی مانند زیرسازی و روسازی مسیر انجام خواهد شد.
اتصال مرند به چشمهثریا یکی از پروژههای کلیدی برای توسعه کریدور ریلی شرق-غرب است که میتواند ایران را به یکی از مراکز اصلی ترانزیت کالا تبدیل کند. تکمیل این مسیر بهویژه از اهمیت ویژهای برخوردار است، چرا که بهواسطه آن، ایران قادر خواهد بود سهم بیشتری از حملونقل ریلی کالاهای چین به اروپا و برعکس به دست آورد و از مزایای اقتصادی آن بهرهمند شود.
