صنعت ریلی ایران، که روزی ستون فقرات حمل‌ونقل کشور بود، اکنون در آستانه فروپاشی قرار دارد. امیر افسردیر، مدیرعامل گروه صنعتی پلورسبز در نشست تخصصی- خبری انجمن صنایع ریلی با هشدارهای جدی درباره بحران‌های ناشی از تحریم‌ها، بروکراسی‌های پیچیده و کمبود نقدینگی، از خطر خروج تولیدکنندگان از این صنعت سخن می‌گوید. به گفته وی، بسیاری از شرکت‌ها به دلیل عدم حمایت دولت و موانع اقتصادی، مجبور به تغییر مسیر به سمت صنایع دیگر هستند. پروژه‌های حیاتی مانند تولید واگن‌های مترو

صنعت ریلی ایران با چالش‌های جدی در زمینه استانداردهای بین‌المللی، مشکلات نقدینگی، تأخیر در پروژه‌ها و دسترسی محدود به مواد اولیه مواجه است. سید کوروش برارثانی، مدیرعامل شرکت مپنا لکوموتیو، در سخنان خود به این مشکلات اشاره کرده و تأکید کرد که تحریم‌ها و مشکلات ساختاری، مانع رقابت‌پذیری تولیدکنندگان داخلی در بازارهای جهانی شده و روند تولید و تحویل پروژه‌ها را مختل کرده است. برارثانی همچنین بر لزوم همکاری بیشتر بین دولت، بانک‌ها و شرکت‌ها برای حل این مشکلات تأکید

در نشست خبری انجمن صنایع ریلی ایران، که با حضور فعالان و بازیگران کلیدی این صنعت برگزار شد، سخنان دکتر علی نبوی، عضو هیئت مدیره شرکت توسعه صنایع ریلی ایرانیان (ایریکو)، چالش‌برانگیز بود. او بدون تعارف، تصویری شفاف و البته نگران‌کننده از وضعیت تولید داخل در صنعت ریلی کشور ارائه داد؛ تصویری که نه‌تنها حاوی نقدی جدی به عملکرد دولت در حمایت از تولید داخل بود، بلکه از سکوت و انفعال تصمیم‌گیران در برابر ظرفیت‌های راکد و بحران‌های ساختاری پرده

چرا صنعتی با این سطح از توان داخلی باید در کما باشد؟ چرا در کشوری که شعار حمایت از تولید داخل سر داده می‌شود، صنعت ریلی با ۱۵ درصد ظرفیت زنده نگه داشته شده، در حالی که میلیاردها یورو ارز بی‌وقفه به صنعت خودرو تزریق می‌شود؟ پوربابایی به صراحت و شفاف گفت: مشکل اصلی نه تحریم‌های خارجی، بلکه قفل‌های داخلی و بوروکراسی خفه‌کننده‌ای است که تولید را فلج کرده است. بیش از ۳۰ سامانه موازی، قوانین متناقض و سیاست‌های شعاری،

در مراسم بهره‌برداری از پروژه‌های ریلی کشور در ۱۳ مهر ۱۴۰۴، مدیرعامل راه‌آهن از رشد تعداد لوکوموتیوها، افزایش سرمایه‌گذاری و توسعه دیپلماسی ریلی خبر داد. اما در پشت این آمار، سؤالات جدی باقی‌ست: چرا با وجود توافق‌های میلیاردی، زیرساخت‌ها همچنان فرسوده‌اند؟ و چرا نتیجه وعده‌ها ملموس نیست؟ اجرای واقعی این طرح‌ها، همچنان محل تردید است.

دکتر حسن صدیقی، مدیرعامل شرکت راه‌آهن حمل‌ونقل، با انتقاد صریح از سیاست‌گذاری‌های موجود، اعلام کرد که ناوگان ریلی مخزن‌دار با زیان عملیاتی شدید مواجه است؛ به‌طوری‌که هرچه بیشتر کار می‌کند، بیشتر زیان می‌دهد. او هشدار داد که اگر نرخ‌گذاری ناعادلانه شرکت ملی پخش و تعرفه‌های سنگین راه‌آهن اصلاح نشود، ناوگان حمل سوخت ریلی به‌زودی از بازار حذف خواهد شد. به گفته صدیقی، دولت برخلاف شعارهایش عملاً به نابودی ریل و تقویت جاده یارانه‌محور دامن زده است.

با وجود وعده‌های مکرر درباره توسعه حمل‌ونقل ریلی و تشویق بخش خصوصی به سرمایه‌گذاری در این حوزه، امروز بسیاری از شرکت‌های فعال در این صنعت با مشکلات مالی شدید، تعرفه‌گذاری غیرمنطقی، افزایش هزینه‌ها و بی‌توجهی نهادهای تصمیم‌گیر روبرو هستند. در گفت‌وگو با علی قبادی، مدیرعامل شرکت سینا ریل، ابعاد واقعی بحران کنونی در بخش حمل‌ونقل ریلی، به‌ویژه در حوزه حمل سوخت، بررسی شده است.

صنعت ریلی، برخلاف تصور عمومی، صرفا به خطوط آهن و لکوموتیو محدود نمی‌شود. پشت هر قطاری که به مقصد می‌رسد، شبکه‌ای پیچیده از بازیگران با منافع هم‌راستا یا متضاد قرار دارد؛ از سیاست‌گذار و سرمایه‌گذار گرفته تا اپراتور، تعمیرکار، گمرک، بانک، راننده، صاحب بار و مسافر. آنچه بیش از همه تعیین‌کننده است، نه فناوری پیشرفته است و نه بودجه‌های کلان؛ بلکه چیزی است که اغلب نادیده گرفته می‌شود: مدیریت ذی‌نفعان.
به باور علیرضا عجمیان، کارشناس باسابقه صنعت ریلی، «اگر

حمل‌ونقل ریلی باری در کانادا طی یک دهه اخیر به الگویی جهانی در بهره‌وری، ایمنی و نوآوری بدل شده است. در گزارشی که مجید بابایی بر پایه یک کارگاه تخصصی با ابتکار دکتر باقری تهیه کرده، ساختار حکمرانی چندسطحی، نقش تعیین‌کننده شرکت‌های بزرگ و شورت‌لاین‌ها، پیشرفت‌های فناورانه نظیر هوش مصنوعی و سیستم‌های کنترل پیشرفته قطار، و نیز عملکرد محیط‌زیستی کم‌نظیر شبکه ریلی کانادا مورد تحلیل قرار گرفته است.

این گزارش، با نگاهی به قوانین کلیدی، نهادهای ناظر و سیاست‌های رقابتی

حبیب‌الله ملاطفی، مدیرکل واگن‌های راه‌آهن، از تشدید نظارت بر مراکز تعمیراتی واگن‌های باری و مسافری خبر داد و اعلام کرد: واگن‌های معیوبی که باعث کندی و اختلال در شبکه ریلی می‌شوند، شناسایی و به‌تدریج از چرخه بهره‌برداری خارج خواهند شد. به گفته وی، با بازنگری در سامانه نظام فنی مهندسی و افزایش ۵۰ درصدی قطعات تأییدشده، مسیر برای بومی‌سازی قطعات و مشارکت شرکت‌های داخلی هموار شده است.