مهارت در محاق !
مسیری تاریخی که امیرکبیر را به میرزاحسن رشدیه و سپس به محمدعلی مجتهدی وصل میکند، احتمالاً مهمترین جاده تاریخ ایران است، حتی مهمتر از راه شاهی هخامنشی و راهآهن رضاشاهی! میخواهید بدانید که آنها چه مسیری را ایجاد کردند؟ اولی موسس دارالفنون بود، دومی مدارس عمومی مدرن را به اصرار و با مشقت بسیار پایه گذاشت و سومی دبیرستان البرز و سپس دانشگاه صنعتی شریف (آریامهر سابق) را بنا نهاد. نام جاده پرافتخار آنها، «آموزش» است؛ تنها عنصر بنیادین مدرنیته و جهان امروز!
ملت ما آهسته، اما بیتوقف راه مدرنیته ایرانی را در دوره جهل و رکود قاجاری آغاز کرد. در پایان قرن نوزده، امیرکبیر و میرزاحسن کار خود را به پایان برده و میخ خود را در این مسیر کوبیده بودند، رجال دوران رضاشاه آن را وسعت بخشیدند و دانشگاه ساختند و صنایع محدود آن دوران نیز پایه آموزش و کسب مهارت عملی برای توسعه صنعتی شدند: راهآهن به عنوان اولین «اکوسیستم صنعتی» واقعی ایران، آنقدر پرشاخ و برگ برای آموزش سفره گستردهای بود که از کلاس سوادآموزی تا مدرسه تربیت تکنسین و بعد مهندس را زیر سیطره وسیع خود داشت و هزاران تکنسین، مهندس مکانیک، برق، عمران و لکوموتیوران ایرانی را در طول ۱۱ سال انجام پروژه، آموزش عملی داد که بعدها ستون فقرات تاسیس کارخانههای جدید شدند، صنعت نفت از ایلیاتیها، مکانیک و اپراتور تربیت میکرد، به آنها مهارتهای فنی میآموخت و سنگ بنای دانشگاه نفت در سالیان بعد را میگذاشت، محمود حسابی که به عنوان مهندس راهسازی به استخدام وزارت فواید عامه (وزارت راه و ترابری) درآمده بود، تاسیس مدرسه مهندسی وزارت راه را پی میگرفت (سال ۱۳۰۷) و…
اما بعدها چه شد و اکنون در دوران افزایش دانستههای علمی بشر و استفاده از آنها در بالا بردن نرخ رشد اقتصادها، وضعیت مهارتآموزی در کشور ما برای سرعت بخشیدن به همراهی با جهان نو چگونه است؟ باید گزارشهای این شماره را برای آگاهی از وضعیت روز آموزش و کسب مهارت در حوزه حملونقل بخوانید! مدرسان و متولیان آموزش در همه بخشهای حملونقل به اتفاق از آفت مدرکگرایی و فاصله شرکتکنندگان دورههای آموزشی از فضای مهارتی و کاربردی، کمبود تجهیزات عملی آموزشی، ناممکن بودن بهروزرسانی سرفصلهای آموزشی، بیرغبتی به تدریس به دلیل حقالتدریسهای ناچیز گلایه میکنند. کارشناسی میگوید بدون یک ساعت حضور در کارگاه عملی، مهندس بهرهبرداری راهآهن تربیت میکنیم و دیگری خدا را شکر میکند که ممیزان سازمان جهانی به دلیل تحریم نمیتوانند به صورت حضوری از دانشگاههای دریایی ایران بازدید داشته باشند چون در این صورت حتماً با مشکل مواجه میشدیم! در این بلبشوی آموزشی، رانندگان هم نحوه حمل کالاهای خطرناک را از مهندسان مکانیک میآموزند و برای آموزش رانندگی با ناوگان جدید، به سراغ هوش مصنوعی میروند!
نقل قولی از امیرکبیر هست با این مضمون: «اگر نیت یکساله دارید، گندم بکارید؛ اگر نیت ده ساله دارید، درخت غرس کنید و اگر نیت صد ساله کردهاید، انسان تربیت کنید» رشدیه و مجتهدی با همین نیت، تربیت کردند و رفتند… در این روزگار کسی از عمق جان و بیطمع مال و مقام، پا جای پای آنها گذاشته است؟
سردبیر
پریوا عروجنیا
در این شماره میخوانید
بزنگاه
لنگرگاه
• دریانوردی از روی تختهسیاه!
• تربیت نسل فردا؛ با متد دیروز
• گذر از وابستگی به شایستگی
• جدال انسان، آفتاب و آب
• ناگزیر از گشودن آن پنجره بسته
ایستگاه
• در پرورش نسل عقیم نشویم!
• از اکابر تا هنرستانهای ریلی
• دیزل یا برقی؟ مسئله چیزهای دیگری هم هست!
• قطار هیبریدی؛ محاسن و معایب
فرودگاه
• بالهای زخمی آموزش
• ایمنی و برنامه جهانی ممیزی
گذرگاه
• گرداب بیبرنامگی
• مسیرهای بیمه راه!
• پیمایش راههای ناتمام
