خشت خام راه
راههای ایران، از آزادراهها تا جادههای روستایی، ظرفیت بالقوه بالایی برای پشتیبانی لجستیکی و تخلیه اضطراری دارند، اما این ظرفیت «خام» باقی مانده است. ضعف در طراحی پدافندی، کمبود مسیرهای جایگزین، نبود استانداردهای مقاومسازی و اجرای صوری پیوستهای پدافند غیرعامل، تابآوری شبکه حملونقل کشور را محدود کرده است. تجربه جهانی نشان میدهد با اصلاحات مهندسی و مدیریتی، بسیاری از این کاستیها قابل جبران است، اما نگاه امنیت ملی باید جایگزین رویکرد صرفاً عمرانی شود.
خشت خام راه!
خدایار خاشع، دبیر کمیته شرکتهای سرمایهگذار در آزادراهها، با انتقاد از نادیده گرفتن پیوستهای پدافند غیرعامل در پروژههای عمرانی، وضعیت تابآوری شبکه راههای کشور در برابر بحرانهای نظامی و طبیعی را به «خشت خام» تشبیه کرد. وی با هشدار نسبت به آسیبپذیری ناشی از تکمسیره بودن جادههای استراتژیک و نبود زیرساختهای پشتیبانی اضطراری، تأکید دارد که با وجود ۲۵۰ هزار کیلومتر راه در کشور، شبکه حملونقل فعلی برای مدیریت بحران و تخلیه جمعیت «کفایت نمیکند» و نیازمند ارتقای فوری مهندسی است.
عقبماندگی ایران در رقابت بر سر کریدور شمال- جنوب
ایران، کشوری با جایگاه ژئوپلیتیکی ممتاز و مسیری طبیعی میان شمال و جنوب، سالهاست از مزیت ترانزیتی خود بهره کافی نبرده است. رویداد اخیر عبور محمولههای تجاری ترکیه از طریق سوریه برای رسیدن به خلیج فارس، نشانه آشکاری از تغییر مسیر تجارت منطقهای است.
دو طبقه کردن آزادراه تهران–کرج؛ تکرار اشتباهی پرهزینه و بیاثر در برابر ترافیک!
در حالی که تجربههای جهانی و داخلی نشان دادهاند که افزایش ظرفیت معابر جادهای به جای کاهش ترافیک، موجب تشدید آن میشود، اصرار به اجرای پروژهای همچون دو طبقه کردن آزادراه تهران–کرج نه تنها چالشهای ترافیکی را حل نخواهد کرد، بلکه با ایجاد تقاضای القایی، بار ترافیکی پایتخت را بیشتر خواهد کرد.
بررسی اثر تغییر احتمالی قیمت گازوئیل بر افزایش هزینه حملونقل
با افزایش قیمت بنزین و احتمال اصلاح ساختار قیمت گازوئیل، فعالان اقتصادی کشور نگرانیهای جدی درباره تبعات آن دارند. این تغییرات نه تنها میتواند هزینههای حملونقل را افزایش دهد، بلکه ممکن است ایران را از چرخه تجارت بینالملل کنار بزند و مزیت رقابتیاش در مسیرهای ترانزیتی را از دست دهد. آیا افزایش قیمت سوخت، اقتصاد ایران را به سمت رکود و بیثباتی سوق خواهد داد؟
افزایش قیمت بنزین؛ مُسکنی برای کسری بودجه یا آغاز فاجعه اقتصادی؟
با اعلام نرخ سوم بنزین و افزایش قیمت آن، بسیاری از کارشناسان و فعالان اقتصادی بر این باورند که این تصمیم نه تنها باعث کاهش کسری بودجه دولت نمیشود، بلکه به قیمت فشار مضاعف بر مردم و تشدید تورم، در نهایت به نفع همان یک درصد طبقه الیگارشی خواهد بود. آیا دولت در این مسیر اصلاحات جدی را در نظر دارد، یا این اقدام تنها بهانهای برای جبران کسری بودجه است که از اختلاسها و فسادهای مالی نشأت میگیرد؟ محمود خاقانی، کارشناس انرژی، به صراحت از این اقدام بهعنوان یک مُسکن یاد کرده و بر این نکته تأکید دارد که اصلاحات واقعی در قیمتگذاری انرژی باید با نگاه به منافع عمومی و رفاه اجتماعی انجام شود.
چند قدم نزدیکتر به دریا
باند شرقی قطعه دوم آزادراه تهران–شمال پس از سه دهه انتظار و یکی از پیچیدهترین عملیاتهای تونلسازی کشور، با تکیه کامل بر توان مهندسان ایرانی در شهریور ۱۴۰۴ به بهرهبرداری رسید. این محور ۱۵.۵ کیلومتری که ۸۵ درصد آن در دل کوه قرار دارد، نمونهای کمنظیر از مدیریت یکپارچه، اجرای مدل پیمانکار عمومی و رعایت سختگیرانه ملاحظات محیطزیستی است. گزارش پیشرو روایت میدانی ما از پشت صحنه تلاش هزاران مهندس و کارگری است که ۷۵ درصد زندگیشان را پای این پروژه گذاشتند تا یکی از فنیترین آزادراههای کشور به مرحله بهرهبرداری برسد.
چند قدم نزدیکتر به دریا
طلسم تاریخی آزادراه تهران-شمال سرانجام در ۱۷ شهریور ۱۴۰۴ شکست و باند شرقی قطعه دوم این محور با حضور مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، زیر بار ترافیک رفت. در حالی که رئیس دولت بر لزوم پرهیز از فرسایشی شدن پروژههای عمرانی تأکید داشت، مهندسان داخلی موفق شدند با احداث ۱۶ رشته تونل و ۱۳ پل در مسیری ۱۵.۵ کیلومتری، یکی از پیچیدهترین پروژههای راهسازی کشور را که ۸۵ درصد آن در دل کوه میگذرد، بدون حضور پیمانکاران خارجی تکمیل کنند. این گزارش میدانی، روایتی از پشتصحنه فنی و مدیریتی پروژهای است که از سال ۱۳۷۵ آغاز شد و اکنون با عبور از سد تحریمها و موانع ژئوتکنیکی، چهرهای متفاوت از توان مهندسی ایران را به نمایش میگذارد.
صنعت اتوبوسسازی در سراشیبی؛ از تولید «مارال» تا واردات دستدوم
احسان قائمینژاد، فعال صنعت اتوبوسسازی، با بازخوانی پرونده تولید «مارال» در پاسخ به طرح واردات اتوبوسهای دستدوم، از ظرفیتهای فراموششدهی تولید داخل دفاع کرد. وی با توصیف این محصول بهعنوان پرتیراژترین اتوبوس دو دهه اخیر، تأکید دارد که این بازخوانی تاریخی نه یک «حسرتنامه»، بلکه نقشهی راهی فنی برای تغییر منش دولتمردان و بازگشت به دوران اقتدار صنعتی است.
بسیج تخصصی اصناف حمل و نقل جادهای راهاندازی شد
رئیس سازمان بسیج اصناف، بازاریان و فعالان اقتصادی کشور، هدف از راهاندازی بسیج حمل ونقل را همافزایی میان انجمنهای صنفی این بخش و سایر دستگاههای اجرایی و رسیدگی به مطالبات صنفی بیان کرد.
